Słowo strategia obecnie jest używane w bardzo wielu aspektach. Wywodzi się z wojskowości, w naturalny sposób przeniknęło do stosunków międzynarodowych, polityki, nauk społecznych i w końcu ekonomii. W zarządzaniu słowo strategia odnosi się do całościowego spojrzenia na plan działania danego podmiotu gospodarczego.
Jest kilka różnych podziałów strategii zarządzania ze względu na różne kryteria. Jednym z podstawowych rozróżnień jest podział ze względu na poziom hierarchii organizacyjnej. W tym ujęciu mamy:
1. Strategie korporacyjne (corporate strategies)
2. Strategie strategicznych jednostek biznesu – obszarów działalności (business strategies)
3. Strategie funkcjonalne (functional area strategies).
Rys. 1. Hierarchia strategii w dużych organizacjach
Strategia korporacji inaczej strategia przedsiębiorstwa zwana jest też strategią podstawową (generic, grand strategies). Ma charakter globalny (ogólny) i dotyczy funkcjonowania przedsiębiorstwa jako całości. Dotyczy decyzji w jakie sektory i branże inwestować a w jakie nie i w jaki sposób sfinansować inwestycje w wybrane domeny i biznesy.
Strategie podstawowe możemy podzielić na:
1. Strategie rozwojowe (strategie wzrostu)
2. Strategie stabilizacyjne
3. Strategie restrukturyzacyjne
4. Strategie defensywne.
Strategie rozwojowe dotyczą ekspansji firmy – zdobywania nowych rynków, dywersyfikacji produktów, inwestycji. Ważnym aspektem są też zmiany organizacyjno-prawne związane z rozwojem podmiotu (tworzenie korporacji, koncernów, holdingów, fuzje, przejęcia)
Strategie stabilizacyjne mają na celu utrzymanie aktualnie zrealizowanej koncepcji funkcjonowania firmy, dbanie o wysoki poziom bezpieczeństwa strategicznego. Odmianą strategii stabilizacyjnej jest strategia zachowawcza mająca na celu wyczekiwanie na najlepszy nadążający się moment na niespodziewanie działanie (przejecie, wprowadzenie innowacji).
Strategie restrukturyzacyjne mają za zadanie przeprowadzenie działań naprawczych i usprawniających działanie przedsiębiorstwa.
Strategie defensywne nastawione są na przetrwanie, ich celem jest minimalizacja strat. Związane są z reakcją firmy na niepowodzenia finansowe, organizacyjne i rynkowe. Mogą wiązać się z ograniczeniem produkcji, wycofaniem z niektórych rynków, ograniczenia inwestycji, ograniczenia zatrudnienia.
W drugiej części artykułu omówimy strategie obszarów działalności.
Literatura:
A. Stabryła, „Zarządzanie strategiczne w teorii i praktyce firmy”, Warszawa-Kraków 2000
Autor: MR